
นายอาคม เติมพิทยาไพสิฐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม กล่าวว่า โครงการความร่วมมือพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางรถไฟระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้เริ่มโครงการตั้งแต่ปี 2553 แต่ยังไม่เป็นรูปธรรม รัฐบาลได้มอบให้กระทรวงคมนาคมสานต่อการดำเนินโครงการ เพื่อสานต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการเชื่อมโยงระบบการคมนาคมขนส่งระหว่างประเทศไทย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและสาธารณรัฐประชาชนจีน
โดยลงนามในบันทึกความเข้าใจ (MOU) ว่าด้วยความร่วมมือระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยและรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อปี 2557 เพื่อดำเนินโครงการรถไฟความเร็วสูง เส้นทางกรุงเทพ – นครราชสีมา – หนองคาย ระยะทาง 603 กิโลเมตร
โดยแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 2 ระยะ ระยะที่ 1 เส้นทางกรุงเทพ – นครราชสีมา ระยะทาง 253 กิโลเมตร ระยะที่ 2 เส้นทางนครราชสีมา – หนองคาย ระยะทาง 350 กิโลเมตร โดยระยะที่ 1 (กรุงเทพ – นครราชสีมา) แบ่งการดำเนินงานออกเป็น 4 ตอน ดังนี้
ตอนที่ 1 สถานีกลางดง – ปางอโศก ระยะทาง 3.5 กิโลเมตร
ตอนที่ 2 อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ระยะทาง 11 กิโลเมตร
ตอนที่ 3 แก่งคอย – นครราชสีมา ระยะทาง 119.5 กิโลเมตร
ตอนที่ 4 แก่งคอย – กรุงเทพฯ ระยะทาง 119 กิโลเมตร
คณะกรรมการร่วมเพื่อความร่วมมือด้านรถไฟระหว่างไทย – จีน ได้ทำงานมาตั้งแต่ปี 2557 ได้ประชุมคณะกรรมการร่วมฯ จำนวน 18 ครั้ง โดยยึดถือประโยชน์การดำเนินโครงการฯ เพื่อเชื่อมต่อเส้นทางการคมนาคมขนส่งระหว่างประเทศไทย – สปป.ลาว และจีน เพื่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และการท่องเที่ยว
เนื่องจากจีนเป็นคู่ค้าที่สำคัญของประเทศไทย และมีนักท่องเที่ยวจากจีนเข้าประเทศไทยมากที่สุด ในการประชุมคณะกรรมการร่วมฯ คณะทำงานฝ่ายไทยได้มีการเจรจาตกลงกับจีนโดยยึดถือประโยชน์ของประเทศไทยเป็นหลัก โดยประเทศไทยจะลงทุนในโครงการเองทั้งหมด ดังนั้น
1.สิทธิประโยชน์การพัฒนาพื้นที่สองข้างทางรถไฟและการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีรถไฟความเร็วสูงเป็นของประเทศไทยทั้งหมด
2.การก่อสร้าง ใช้ผู้รับเหมาของประเทศไทย
3.วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการก่อสร้าง ใช้วัสดุอุปกรณ์ในประเทศไทยให้มากที่สุด
4.แรงงาน ใช้แรงงานจากคนไทยเป็นหลัก ยกเว้นวิศวกรและสถาปนิกที่ออกแบบและควบคุมงาน จำเป็นต้องใช้ของฝ่ายจีน เพื่อให้สัมพันธ์กับระบบรถไฟฟ้า ระบบราง และอาณัติสัญญาณ โดยมีวิศวกรและสถาปนิกไทยเข้าร่วมในทุกขั้นตอน
5.การเดินรถไฟความเร็วสูง พนักงานขับรถไฟต้องเป็นคนไทย
6.การถ่ายทอดเทคโนโลยี ประเทศไทยได้จัดส่งบุคลากรเข้ารับการฝึกอบรมเทคโนโลยีรถไฟความเร็วสูงที่จีนแล้ว จำนวน 250 คน
7.ในเดือนมิถุนายน 2560 ได้จัดส่งอาจารย์จากมหาวิทยาลัยต่าง ๆ จำนวน 25 คน เข้ารับการฝึกอบรมที่จีน
8.การก่อสร้าง แบ่งสัญญาออกเป็น 2 สัญญาหลัก
สัญญาที่ 1 ครอบคลุมด้านโครงสร้างพื้นฐานงานโยธา ซึ่งจะประกวดราคาโดยใช้ผู้รับเหมาไทยเป็นหลัก โดยคิดเป็นร้อยละ 75 ของมูลค่าโครงการ
สัญญาที่ 2 ครอบคลุมงานออกแบบ ควบคุมงานก่อสร้าง และระบบรถไฟ รวมทั้งระบบราง ระบบไฟฟ้าและเครื่องกล คิดเป็นร้อยละ 25 ของมูลค่าโครงการ
เนื่องจากโครงการนี้ใช้ระบบรถไฟความเร็วสูงที่เป็นเทคโนโลยีและผลิตโดยประเทศจีน บุคลากรที่ใช้ในสัญญาดังกล่าวจึงเป็นบุคลากรจีน แต่เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี เนื้อหาสัญญาจะระบุให้ฝ่ายจีนต้องถ่ายทอดเทคโนโลยีให้ฝ่ายไทย
อย่างไรก็ตามในการออกแบบส่วนอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับระบบรถไฟ ฝ่ายไทยได้กำหนดให้ฝ่ายจีนต้องจัดทำการเทียบเคียงคุณสมบัติของอุปกรณ์ชิ้นส่วนวัสดุต่างๆ เพื่อให้ฝ่ายไทยสามารถเลือกใช้วัสดุชิ้นส่วนอุปกรณ์ที่ผลิตในประเทศให้ได้มากที่สุด
และสำหรับเรื่องมาตรฐานความปลอดภัย การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้เตรียมจ้างที่ปรึกษาเพื่อตรวจสอบการออกแบบ และการควบคุมงานในโครงการทุกขั้นตอน เพื่อให้โครงการรถไฟความเร็วสูงของประเทศไทยมีความปลอดภัยตามมาตรฐานสูงสุด
ทั้งนี้คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 30/2560 เรื่อง มาตรการเร่งรัดและเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินโครงการรถไฟความเร็วสูง ช่วงกรุงเทพ – นครราชสีมา เป็นการปลดล็อกข้อจำกัดตามกฎหมาย ซึ่งมีผลกระทบต่อการขับเคลื่อนโครงการและกรอบระยะเวลาการดำเนินการ
เช่น การจัดซื้อจัดจ้างระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลจีน เฉพาะงานออกแบบรายละเอียดโครงสร้างพื้นฐานด้านโยธา งานที่ปรึกษาควบคุมงานการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านโยธา งานระบบราง ระบบไฟฟ้าและเครื่องกล รวมทั้งจัดหาขบวนรถไฟและจัดฝึกอบรมบุคลากร และการปฏิบัติตาม พ.ร.บ. วิศวกร พ.ศ. 2542 และ พ.ร.บ. สถาปนิก พ.ศ. 2543
ที่มา: หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ



